|
Het nieuws komt binnen op het moment dat ik onderweg ben naar het noorden van Uganda. Ik heb een reis gepland van enkele dagen om in het noorden een aantal ‘gewone Ugandezen' te vragen of zij geloven in de vrede die hen beloofd wordt. Aanstaande zaterdag 5 april zal president Museveni een vredesverdrag tekenen met de gevreesde rebellen van het Verzetsleger van de Heer (LRA). Dat zijn de rebellen die al twintig jaar lang wreed huishouden in het noorden van Uganda en de laatste jaren ook in de buurlanden Zuid-Sudan en Congo. De afgelopen weken zouden ze zelfs aanvallen hebben uitgevoerd in de Centraal Afrikaanse Republiek, ten noorden van Congo.De rebellen werden berucht door massaslachtingen onder burgers en door het op zeer grote schaal ontvoeren van mensen, waaronder veel soms zeer jonge kinderen. Jongens en jongetjes werden gedwongen om mee te vechten. Meisjes moesten ook meevechten en werden misbruikt als seksslavinnen. Op het moment dus dat ik aan mijn reis begonnen ben en alles mooi strak geregeld is, krijg ik van een kennis telefonisch te horen dat de ondertekening van het verdrag is uitgesteld. Leider Joseph Kony van de LRA zou ziek zijn en daardoor de voettocht van enkele dagen door de jungle naar een afgesproken plek niet kunnen maken. Dit is dus de zoveelste keer dat Kony mijn schema in de war gooit. Al vaker zou ‘het uiteindelijke vredesverdrag' worden getekend. En net zo vaak is dat doodleuk weer uitgesteld. Kony laat zich duidelijk niet leiden door belangen van journalisten. Wij hebben al enkele keren datums doorgekregen waarop het verdrag getekend zou worden. Aan de hand daarvan planden we hoe we dat grote nieuws door nieuwsverhalen en achtergrondartikelen wereldkundig zouden maken, deden investeringen in de vorm van vliegtickets kopen en fixers aan het werk zetten om afspraken te maken. Dan is het erg lastig als de ondertekening wordt uitgesteld. Dat Kony ziek zou zijn, gelooft hier in Uganda helemaal niemand. ‘Hij speelt spelletjes', zegt men. ‘Hij wil de druk op het Internationaal Strafhof in Den Haag zo hoog mogelijk opvoeren, zodat het strafhof wel gedwongen zou zijn om de arrestatiebevelen tegen Kony en twee van zijn topcommandanten in te trekken.'Kony wordt door het strafhof verdacht van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Het is vanaf het begin van de vredesonderhandelingen bijna twee jaar geleden zijn eis geweest dat de arrestatiebevelen worden ingetrokken, voordat hij de vrede tekent. Het strafhof is echter een onafhankelijke instelling en het geeft totnogtoe geen kik. De arrestatiebevelen bljven onverminderd van kracht. Ik zou de komende dagen dagelijks een portret aanleveren voor het Reformatorisch Dagblad. Portretten van gewone Ugandezen die in het noorden wonen en die dus slachtoffer zijn van deze oorlog die al zo lang duurt. De interviews gaan door, maar het zal nog wel even duren, voordat ze in de krant komen.De tactische ziekte van Kony geeft me dus eigenlijk meer tijd. Een collega-journalist is minder gelukkig. Hij had al een vliegticket gekocht om bij de indertekening aanwezig te zijn en moet over een tijdje waarschijnlijk gewoon weer een nieuw ticket kopen... Ik ga een moeder interviewen die jarenlang in een vluchtelingenkamp haar gezin bijeen probeert te houden, ex-kindsoldaten, lokale leiders en hulpverleners. Hoe beleven zij de onzekere vredeonderhandelingen en wat verwachten zij van de vrede die hen beloofd wordt?Straks spreek ik een counseler van de christelijke hulporganisatie World Vision die kindsoldaten opvangt als ze uit het rebellenleger zijn ontsnapt of zijn bevrijd. Later vandaag heb ik een gesprek met Agnes. Zij werd op dertienjarige leeftijd ontvoerd en bracht drie angstige maanden door bij de rebellen. Zij werd gedwongen om andere meisjes te slaan en zelfs te vermoorden. Voor mensen die het boek De Meisjes van Aboke van de Belgische journalist Els de Temmerman hebben geklezen, Agnes is één van de Aboke Girls. In het boek heet ze Ellen. Zij ontsnapte en maakte in Uganda een studie rechten af. Zij wil mensen steunen die net als zij slachtoffer zijn van (oorlogs)geweld. En ze zal het nog ver schopen. Vorig jaar liep ze stage bij het Internationaal Strafhof. Ze hoopt in aanmerking te komen voor een studiebeurs om nog dit jaar in Utrecht verder te studeren. Moregn reis ik verder naar het stadje Kitgum. Daar hoop ik de Anglicaanse bisschop, de moeder en andere ex-kindsoldaten te interviewen.
|
