|
Als je honger hebt, kun je rare dingen doen. In Uganda is het nog niet gekomen tot voedselprotesten. Het land is groen en vruchtbaar genoeg om het nog even uit te zingen, maar de voedselcrisis die de wereld treft, trekt ook hier al sporen. Enkele weken geleden interviewde ik voor het Reformatorisch Dagblad en familie die uit hun huis gezet dreigde te worden, omdat ze de huur niet meer kon betalen. Al het geld dat de vader verdiende, ging op aan eten.Het was niet moeilijk om deze familie te vinden, omdat er in Uganda veel meer mensen zijn dan alleen deze familie die het niet meer trekken. In Uganda heerst nog geen noodsituatie, maar mensen trekken massaal de broekriem aan, nadat sinds december vorig jaar voedsel en transport wekelijks duurder worden. Een ander voorbeeld is dat in deze weken veel schoolbesturen bijeenkomsten beleggen om ouders uit te leggen dat ze echt niet anders kunnen dan het schoolgeld verhogen. In Uganda begint het tweede semester van het lopende schooljaar. Ouders betalen het schoolgeld per semester en dus moeten zij nu de rekening voldoen.Verreweg de meeste ouders zijn blij met zo'n terug-naar-school-week, omdat zij de afgelopen vakantieweken zich in allerlei bochten moesten wringen om kinderen en werk te combineren. Deze keer is het echter anders, want tussentijdse verhogingen van het schoolgeld zijn zo groot, dat veel ouders zich afvragen waar zij het geld vandaan moeten halen. Het leven was de afgelopen maanden al snel duurder geworden. In veel gezinnen is vlees uit het menu verdwenen, de ouders gaan lopend naar het werk in plaats van met de bus en nieuwe kleren moeten ook wachten. De gezinsreserves raken op. Mijn huishouder Wasswa belde vorige week op dat hij niet kon komen werken vanwege een onverwachte ouderbijeenkomst op de school van zijn dochter Cathy. Het schoolbestuur legde uit waarom het schoolgeld gestegen was van 80.000 Ugandese shilling (35 euro) naar 100.000 shilling (45 euro) per semester. De ouders waren het er niet mee eens. De school moest maar gaan bezuinigen in plaats van het schoolgeld verhogen. Wasswa: "Na lang wikken en wegen zijn we erin geslaagd de verhoging van het schoolgeld te beperken tot 2.000 shilling. De school gaat bezuinigen op energie: geen lampen meer aan tenzij het echt niet anders kan, op water en op voedsel: de lunch wordt van een (nog) mindere kwaliteit."Een verhoging van het schoolgeld met 20.000 of op sommige scholen zelfs met 50.000 shilling per kind per semester is een grote financiële tegenslag voor ouders die veelal minder verdienen dan 200.000 shilling per maand. Hoofdmeester Victoria Kisarale van de middelbare Gayazaschool in de hoofdstad Kampala zei tegen de lokale krant New Vision: "We kunnen niet anders dan het schoolgeld verhogen. De prijs van bonen en posho, de hoofdingrediënten voor de dagelijkse schoollunch, zijn zo snel gestegen, dat wij het anders ook niet meer kunnen betalen."Mijn tuinman Dennis is deze keer de dans ontsprongen. "De school waar mijn zoon heengaat, is niet duurder geworden. De meester heeft echter wel tegen me gezegd dat de school misschien over een paar weken en oudervergadering belegt als het toch niet lukt met het geld dat ouders nu hebben betaald." Het zijn allemaal tekenen dat het einde van de landelijke reserves van Uganda in zicht is. Je kunt als natie immers de broekriem maar beperkt aanhalen. Er is een grens.Ik heb geen idee wanneer die grens in Uganda bereikt is, maar ik maak me wel steeds meer zorgen voor wat er dan gaat gebeuren. Wanneer gaat het fout en hoe zullen Ugandezen dan reageren? Gaan ze buitenlanders te lijf, zoals nu in Zuid-Afrika gebeurt? Voor de onrust in Zuid-Afrika zijn ongetwijfeld veel redenen te noemen, maar ik weet zeker dat honger en toenemende financiële problemen ook een rol spelen. Als het je economisch voor de wind gaat, ga je immers niet massaal je buurman met een kapmes te lijf. Uit Ethiopië verschijnen weer foto's van hongerkinderen met dikke (hongeroedeem)buiken en grote, lege ogen. In Kenia, buurland van Uganda, vonden de eerste voedselprotesten plaats. Het dunne vernislaagje beschaving verdwijnt razendsnel als je honger hebt, zeker als je ziet dat je kinderen honger hebben.Ik maak me nog geen echte zorgen, maar wacht wel gespannen af.
|
